Lezingen

Verdieping: context bij films en filmprogramma’s.

Lezing - Miguel Henriques on Unsplash

 

Als Filmhuis Hengelo willen wij actief en zichtbaar bijdragen aan het culturele klimaat in Hengelo.

Eén van onze activiteiten die past in dit streven, is dat wij, al sinds 1995, een aantal keren per jaar een spreker boeken voor een lezing of voor een inleiding voorafgaand aan de voorstelling.

Hieronder geven wij een overzicht van de meesste lezingen die zijn geweest: interessante lezingen van boeiende sprekers! Dit overzicht is niet helemaal compleet, er was dus zelfs nóg méér. *)

2019: Jan Salden - Zeg me uw film en ik zeg wie u bent

Jan Salden

 
Donderdag 10 oktober 2019
In het kader van het Overijssels Filmfestival 2019:
Jan Salden is docent filmtheorie, cursusgever, filmkenner en vooral bevlogen spreker over film.

Hij verzorgde een programma waarin zowel de film als de toeschouwer centraal staan. Dat is Zeg me uw film en ik zeg wie u bent. Het programma is speciaal voor en in samenspraak met het Overijssels Film Festival ontwikkeld door Jan Salden.

Bezoekers wordt vooraf een aantal vragen gesteld als: ‘wat was de eerste film die je zag, wat is je favoriete film of welke film is een stiekem genoegen?’. Van een flink aantal van de genoemde films worden fragmenten gezocht, vertoond en geduid. Kortom, een avondje met, voor en over filmliefhebbers.

 

2017 - 2019 : Gerlinda Heywegen

Gerlinda Heywegen

 
Bij enkele filmvertoningen is een inleiding verzorgd door professional Gerlinda Heywegen (1968).
Zij is filmjournalist (Filmkrant), programmamaker, auteur en oprichter van Koning Film. Zij verzorgt lezingen / cursussen / talkshows voor fimfestivals.
Met haar deskundigheid en oprechte passie voor cinema verzorgt zij tal van activiteiten op het gebied van films.
Van lezingen, inleidingen en nabesprekingen, tot zaalgesprekken met publiek en Q&A’s met filmmakers.
Gerlinda schreef o.a. het boek The other director en samen met Frans Westra Passie voor Cinema.
Zij verzorgde inleidingen bij de volgende films:

2016 - 2019 : Kevin Toma

 
Bij enkele filmvertoningen is een inleiding verzorgd door filmjournalist Kevin Toma (1974). Als freelance filmjournalist schrijft hij artikelen, columns en recensies over films, geeft hij lezingen en filmcursussen en host hij filmevenementen, zoals Q&A's met filmregisseurs.

Hij verzorgde inleidingen bij de volgende films:

2019: Tim Krabbé - Wonderful losers

Tim Krabbé

 
Dinsdag 21 mei 2019
Wonderful Losers
Bij de extra ingelaste fietsfilm 'Wonderful Losers' in etappeplaats Hengelo.
Met toelichting van Tim Krabbé, auteur van onder andere De Renner en De veertiende etappe.

Met het mooie lenteweer zagen we ze weer in groten getale op de weg: alle fietsfanaten in hun flitsende pakjes. Maar er is één film waarvoor ze binnen blijven: Wonderful Losers, a different world. De film werd dit voorjaar in Nederland uitgebracht en door Dutch Mountain Film Festival gepromoot met een Wonderful Losers FILM TOUR. Filmhuis Hengelo is etappeplaats en heeft Tim Krabbé, auteur van de wielerklassieker De Renner, bereid gevonden om de film in te leiden.

 

2018: Gert de Graaff - Nepnieuws en beeldtaal in de media

Gert de Graaff

 
Zaterdag 24 maart 2018
FILMcollege door Gert de Graaff over nepnieuws in de media.

Voor zijn filmcollege heeft Gert voor ons een promofilmpje gemaakt, met een voorproefje van het filmcollege over nepnieuws en beeldtaal in de media:

  • Wat is waar?
  • Wat willen we geloven?
  • Wat bepaalt onze gedachten?

Youtube: Filmcollege over nepnieuws en manipulatie met beeld

2018 Gert de Graaff - Nepnieuws

Gert de Graaff over de foto van Sarkozy: Sarkozy claimt/bluft dat hij een klimmer is
in het artikel in dat blad en dat hij zijn bodyguards gemakkelijk afschudt heuvel op. Maar de
rechterfoto bewijst het tegendeel; de bodybuilder gaat keurig mee omhoog. Dus Sarkozy is een
loser, denken we. Natuurlijk is dan ook weer de vraag: is de rechterfoto eigenlijk wel waar dan?
Wat wíllen we geloven? Ik ga het dus over allerlei aspecten hebben van nepnieuws waarbij de
toeschouwers ook bij zichzelf te rade moeten gaan.

2011 - 2018: Boek+Film lezingen i.s.m. Bibliotheek Hengelo

In samenwerking met het Filmhuis heeft de Bibliotheek Hengelo diverse malen lezingen in de bibliotheek verzorgd die aansloten bij een filmvertoning in het Filmhuis van een verfilmd boek, onze zgn. 'Boek+Film'-films).

  • April 2011: bij de film De eenzaamheid van priemgetallen geeft Tim Klaasse van Filmeducatie een lezing over de verfilming van het gelijknamige boek.
  • November 2011: bij de film Howl hoorde een lezing in de bibliotheek.
  • December 2011: bij de film Jane Eyre hoorde een lezing in de bibliotheek.
  • Oktober 2012: bij de film On the road verzorgden schrijver Auke Hulst en tekenaar Raoul Deleo (van het boekje De eenzame snelweg) een lezing.
  • Februari 2013: bij de film Faust verzorgde Pieter Steinz een lezing over de film. Hij publiceerde eerder De duivelskunstenaar, de reis van doctor Faust door 500 jaar cultuurgeschiedenis.
  • Oktober 2013: bij de film Boven is het stil verzorgde Gerbrand Bakker (schrijver van de gelijknamige bestseller) een lezing over de film.
  • November 2014: bij de film Een vlucht regenwulpen verzorgde Tim Klaasse (regisseur en scriptschrijver) een lezing. Het is nog niet eenvoudig om van een goed boek een goed script te maken. Daarover en over de achtergronden van de film gaat de lezing. Wat is er anders aan de film, welke keuzes zijn gemaakt en waar kunnen lezers van het boek op letten bij het kijken naar de film? Het boek stond deze maand ook centraal in de jaarlijkse campagne Nederland leest.
  • Oktober 2015: bij de film Publieke werken, verfilming van het gelijknamige boek, wordt de auteur Thomas Rosenboom geïnterviewd door John Heymans.
  • November 2016: bij de film Tonio verzorgt schrijfster Mirjam Rotenstreich een lezing. Zij vertet over haar roman De stalkster en over de film Tonio.
  • Januari 2018: bij de film Dead Poets Society (in het kader van de poëzieweek) vertelt schrijver en dichter Erik Jan Harmens over zijn poëzie en leest hij voor uit zijn werk.

 

2016: Jan Salden - Griezelen in het donker

Jan Salden

 
Maandag 21 maart 2016
Jan Salden is docent filmtheorie, cursusgever, filmkenner en vooral bevlogen spreker over film.

In het Filmhuis, in samenwerking met Studium Generale van de Universiteit Twente, en bij de thriller Gone Girl verzorgde Jan Salden in maart 2016 een lezing Griezelen in het donker. Een lezing over thrillers.

Studium Generale heeft deze lezing opgenomen en wij kunnen hem nog steeds on-line terugkijken: Studium Generale: Griezelen in het donker

 

2015: Joey Boink - Burden of peace

 
Vrijdag 15 mei 2015

Bij de film Burden of peace verzorgt regisseur Joey Boink een inleiding en Q&A over deze documentaire.
Het is een documentaire over Claudia Paz y Paz, de eerste vrouw aan het hoofd van het OM in Guatemala die de strijd aanbindt met drugsbendes, corruptie en straffeloosheid. Voor haar inzet is zij genomineerd voor de Nobelprijs voor de Vrede.
Deze documentaire was te zien op vele internationale filmfestivals.
 

2015: Elvira van Eijl - Mr. Turner

Mr. Turner

 
Woensdag 18 februari 2015

Bij de film Mr. Turner verzorgt Elvira van Eijl in de Bibliotheek Hengelo een lezing over het leven en het virtuoze werk van de schilder William Turner bij de gelijknamige film.

  • William Turner was een achttien/negentiende eeuwse, romantische, Engelse schilder.
  • Elvira van Eijl is kunsthistoria en docent bij ArtEZ Institute of the Arts in Enschede.

'Luchtige visioenen, geschilderd in kleurig stoom’, zo werd zijn schilderstijl kleinerend beschreven door zijn tijdgenoot John Constable.
Tijdens deze lezing hoort u over de diepere betekenis die Turner zelf gaf aan zijn werk.

 

2014: Geertjan Lassche - Oerijssel

 

Vrijdag 7 november 2014
Oerijssel
De film Oerijssel is een twee-delige documentaire over volksgeloof in de streekcultuur van Overijssel: deel 1 en deel 2. Wie denkt dat tegenwoordig overblijfselen uit de prehistorie weg zijn, die heeft het mis. De documentaire neemt ons mee naar de tijden van bijgeloof en rituelen. Documentairemaker Geertjan Lassche, die zich bezig houdt met de verbeelding van de streekcultuur in Overijssel, verzorgt op 7 november 2014 een toelichting op zijn film.

 

2014: Laura van Zuylen - Het werk van Ken Loach

Laura van Zuylen

 
Zaterdag 8 maart 2014
In het kader van de jaarlijkse themadag van het Filmhuis van 2014 (thema: The wonderful world of Ken Loach) licht Laura van Zuylen (filmcriticus van De Filmkrant) het werk van de Britse filmmaker Ken Loach toe. Hij maakte sociaal-realistische films over lief en leed van de working class, falende overheidsinstellingen en uitzichtloze situaties. Daarbij worden de twee films van Ken Loach vertoond:

 

2006 - 2014: lezingen i.s.m. stichting Cinementaal

In samenwerking met de Stichting Cinementaal zijn in de periode 2006 - 2014 bij films met een psychologische, psychiatrische of filosofische inhoud, korte lezingen verzorgd door ter zake kundigen.
Helaas vermelden de oude folders van het Filmhuis niet altijd welke personen de diverse lezingen gaven.

 

2013: Gert de Graaff - De betovering van film

Gert de Graaff

 
Zaterdag 9 maart 2013
In het kader van de jaarlijkse themadag van het Filmhuis in 2013 (thema: De betovering van film) behandelt filmregisseur Gert de Graaff op 9 maart een groot aantal 'verhalenvertellers' van de film: plaatsing van de camera, compositie, combinatie van tekst en beeld, montage, geluid, beweging enzovoorts.
De Graaff analyseert naast een aantal cinema-klassiekers bijvoorbeeld ook journaalitems en televisiereclame.
Om een idee te krijgen: in deze Youtube-video analyseert hij beeld voor beeld de Youtube-hit Kony 2012.

Na de lunch wordt de klassieker Jaws vertoond, keuzefilm van Gert de Graaff, die ook door hem zal worden ingeleid. Al is het alleen al omdat je 2 uur intense spanning krijgt en maar 2 minuten haai, aldus Gert de Graaf op zijn site.
 

2012: Fokko Jan Dijksterhuis - De mens voorbij. 

Prof. dr. ir. F.J. Dijksterhuis


Zaterdag 10 maart 2012
In het kader van de jaarlijkse themadag van het Filmhuis in 2012 verzorgde Fokko Jan Dijksterhuis (wetenschaps- en techniekhistoricus aan de Universiteit Twente) op 10 maart een lezing:
De mens voorbij. Een filmgeschiedenis van onze toekomst.
Film als het medium bij uitstek om na te denken over de relatie tussen mens en machine. Cinematografische toekomstvisies zijn een weerspiegeling van zowel de veranderende maatschappijgeschiedenis als van de ontwikkeling van filmgenres.

De lezing wordt gevolgd door twee keuzefilms van Dijksterhuis op dit thema:

2011: Films van Jaques Tati

 
Zaterdag 15 januari 2011
Twee films van Jacques Tati:

gaan gepaard met een lezing.

De lezinghouder bij Mon oncle en The illusionist was op het moment van publicatie van de programma's nog niet bekend.

2010: 3 films met lezingen

Bright Blue Gorilla

 
Donderdag 25 november 2010
Bij de film Lose with English geeft Bright Blue Gorilla (filmmakers en muzikanten uit Los Angeles) voorafgaand aan die film een kort concert en een toelichting op de film.

Lezingen

 
Zondag 7 november 2010
De film Agora ging gepaard met een lezing.

De lezinghouder bij Agora was op het moment van publicatie van het programma nog niet bekend.

Hans Achterhuis


Zaterdag 6 maart 2010
In 2010 is de jaarlijkse themadag van het Filmhuis gewijd aan twee films over de vrijheidsstrijder Ernesto 'Che' Guevara: Che 1 en Che 2.
In dit kader verzorgt Hans Achterhuis, voormalig Denker des Vaderlands, op 6 maart tussen beide films door, een lezing over Idealen en utopiën.

2009: Bert Otten - Oorlogswinter

Bert Otten

 
Vrijdag 3 april 2009
Ter herdenking aan de bevrijding van Hengelo op 3 april 1945 vertoont de Filmliga Hengelo de film Oorlogswinter. Wethouder Bert Otten houdt op 3 april een ter gelegenheid daarvan een inleiding bij de film.

2009: Dana Linssen - Anna Magnani

 
Een geplande lezing door Dana Linssen (Hoofdredacteur van De Filmkrant van 1998 - 2019) over Anna Magnani, in het kader van de themadag van 2009 kon helaas niet doorgaan. De dag is zonder de lezing gehouden.

2008: drs. Henk van den Berg

Internationale Dag van de Palliatieve Zorg

 
Vrijdag 10 oktober 2008:
In het kader van de Internationale Dag van de Palliatieve Zorg vertoont de Filmliga de emotionele film The mourning forest. Een film doordrongen van symboliek, over het rouwproces van twee mensen en over de dunne scheidslijn tussen leven en dood.
Bij deze film houdt drs. Henk van den Berg op 10 oktober 2008 een lezing.

2007: Gerwin van der Pol - De toeschouwer geconfronteerd

Gerwin van der Pol

 
Zaterdag 17 maart 2007
In het kader van de jaarlijkse themadag van het Filmhuis, met in 2007 als thema Botsing der culturen, hield in maart Gerwin van der Pol (docent mediastudies, Universiteit van Amsterdam) een lezing: De toeschouwer geconfronteerd.

Na afloop van een film vergeten wij vaak snel de emoties naar aanleiding van die film. Maar er zijn ook films, vaak met de botsing der culturen als thema, die ons niet onberoerd laten. Waarom zijn ze confronterend? Gerwin van der Pol stelt dat die films zo gestructureerd zijn, dat ze ons bewust maken van onze eigen vooroordelen en het gehanteerde 'politiek correct denken'. De lezing verklaart hoe de structuur van die films is opgebouwd en hoe de film ons daardoor gemanipuleert en tot nadenken brengt.

2004: Dag van de Duitse film - Een kijkje bij de buren

2004 Dag van de Duitse film

Op 21 februari 2004 is in samenwerking met CREA, het Centrum voor kunsteducatie (opgegaan in 2017 in Oyfo):

De Dag van de Duitse film: Een kijkje bij de buren.
Als bijzondere gast was de hoofdrolspeler aanwezig van de film Herr Schmidt und Herr Friedrich.

Op die dag zijn vier Duitse films vertoond:

Op die dag zijn ook enkele lezingen geweest.

1995 - 1997: lezingen i.s.m. CREA

In het midden van de jaren negentig zijn in samenwerking met CREA, het Centrum voor kunsteducatie (opgegaan in 2017 in Oyfo) een zestal lezingen verzorgd.
Helaas vermelden de oude folders van het Filmhuis niet welke personen de diverse lezingen gaven.

  • Februari 1995: lezing over de in 1982 overleden Duitse regisseur Rainer Werner Fassbinder, in het kader van een retrospectief met vier films van deze regiseur
  • 1995 staat in het teken van Honderd jaar film. Naast het vaste filmprogramma presenteren wij daarom in seizoen 1995-1996 in samenwerking met CREA drie lezingen:
    1. November 1995: retrospectief over regisseur Luchino Visconti, Passie voor het verleden
    2. Februari 1996: lezing over regisseur Jean-Luc Godard, grootmeester van de Nouvelle vague
    3. Maart 1996: lezing De hedendaagse film, een weerspiegeling van de tijdgeest
  • Ook in seizoen 1996-1997 in weer samenwerking met CREA twee lezingen:
    1. Oktober 1996: retrospectief over de in 1996 overleden regisseur Krzyzstof Kieslowski
    2. Maart 1997: retrospectief over de Italiaanse grootmeester Frederico Fellini

1996: Studiedag Japanse cinema

Zaterdag 24 februari 1996
Het Overijssels Filmoverleg OFO organiseert een studiedag over de Japanse cinema.

Deze dag omvat een verkenning naar de wortels van het volstrekt unieke karakter van de Japanse film. Tegen de achtergrond van de cultuurgeschiedenis en met name het theater, komen de films van enkele cineasten aan de orde.
Bijvoorbeeld: Ozu (Tokyo Monogatari), Kurosawa (Ran, Rashomon), Imamura (Black rain), Oshima (The ceremony).
Wim Franssen (docent film en filmgeschiedenis van de Stichting MEI) zal in twee minilezingen met behulp van fragmenten uit diverse meesterwerken het kenmerkende van de Japanse cinema uit de doeken doen:

  1. een oriëntatie op de Japanse film
  2. tweede lezing: grootmeester Akiro Kurosawa

Ook draaien wij twee recente Japanse films.

 

 
*) Het overzicht hierboven is incompleet - het is samengesteld aan de hand van onder andere de oude programmafolders van de Filmliga / het Filmhuis.
Helaas vermelden de oude folders van de Filmliga / het Filmhuis niet altijd welke personen de diverse lezingen gaven, en soms ook niet waar de lezing over gaat. Soms was alleen vermeld dat er een lezing zou zijn. Er zijn zelfs inleidingen en inleiders geweest, die geheel niet meer zijn terug te vinden in de oude folders.